วัณโรคเป็นโรคติดต่อเรื้อรัง เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง ทำให้มีการอักเสบในปอด ส่วนมากในผู้ใหญ่มักพบเป็นที่ปอด ในเด็กอาจเป็นที่อวัยวะอื่นร่วมด้วย เช่น ต่อมน้ำเหลือง เยื่อหุ้มสมอง กระดูก เด็กมักจะได้รับเชื้อจากผู้ใหญ่ที่เป็นวัณโรคระยะแพร่เชื้อ ติดต่อจากคนสู่คนผ่านอากาศ โดยเชื้อจะออกมากับการไอ จาม ทำให้เชื้อกระจายอยู่ในอากาศ และเข้าสู่ร่างกายทางการหายใจเอาเชื้อเข้าไป แล้วเกิดการติดเชื้อและป่วยได้
หากมีอาการไอติดต่อเกิน 2 สัปดาห์ ไอมีเสมหะปนเลือด หรืออาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ไอแห้งๆ น้ำหนักลด ไข้ต่ำๆ มีเหงื่อออกผิดปกติตอนกลางคืน ให้รีบพบแพทย์ตรวจหาวัณโรคทันที ส่วนกลุ่มเสี่ยงต่อการป่วยเป็นวัณโรค เช่น กลุ่มผู้อาศัยร่วมบ้าน หรืออยู่ใกล้ชิดผู้ป่วยวัณโรค ผู้ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ป่วยเอดส์ ผู้สูงอายุที่มีโรคร่วมต่างๆ (เบาหวาน ไต ถุงลมโป่งพอง ฯลฯ) ผู้ต้องขังในเรือนจำ แรงงานข้ามชาติ และบุคลากรสาธารณสุข ผู้ติดสารเสพติด ควรตรวจคัดกรองด้วยการถ่ายภาพเอกซเรย์ปอด อย่างน้อยปีละครั้ง ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีอาการก็ตาม และขอเชิญชวนให้ประชาชนคนไทยทุกคนร่วมกันค้นหาผู้ป่วยวัณโรคที่ยังเหลืออยู่ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการป่วยเป็นวัณโรค และให้ผู้ป่วยได้เข้ารับการรักษาให้หายขาด
นายแพทย์เฉลิมพล กล่าวว่า การป้องกันไม่ให้ป่วยเป็นวัณโรค ด้วยการรักษาสุขภาพให้แข็งแรงโดย การออกกำลังกาย กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ หลีกเลี่ยงการคลุกคลีใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรค ถ้ามีผู้ป่วยวัณโรคอยู่ในบ้าน ต้องให้กินยาครบถ้วนสม่ำเสมอ ทุกวัน พร้อมให้สมาชิกในครอบครัวไปตรวจคัดกรองการติดเชื้อ เพื่อกินยาป้องกัน ควรตรวจร่างกายโดยการเอกซเรย์ปอดอย่างน้อยปีละครั้ง หากมีอาการผิดปกติ น่าสงสัยว่าจะเป็นโรค ควรรีบไปพบแพทย์ทันที หากมีข้อสงสัยติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
