ม.อ.ผลิตอาหารสุขภาพ พุดดิ้งไข่ขาวเสริมใยอาหารสำหรับผู้ป่วยติดเตียง

บัณฑิตวิทยาลัยสหวิทยาการผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและอาหารสุขภาพ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมมือกับสถานวิจัยระบบการดูแลผู้สูงอายุไทย คณะพยาบาลศาสตร์ เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์ที่เป็นแหล่งของโปรตีนคุณภาพดี คือ ผลิตภัณฑ์ไข่ขาวเสริมใยอาหารในรูปแบบของพุดดิ้งพร้อมบริโภคเพื่อสะดวกในการนำไปใช้ สำหรับผู้ป่วยติดเตียง โดยได้ยื่นขออนุสิทธิบัตรแล้ว

ดร.ปรียา  เดชอรัญ  และ ผศ.ดร.วัชรี สีห์ชำนาญธุรกิจ นักวิจัย บัณฑิตวิทยาลัยสหวิทยาการผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและอาหารสุขภาพ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารสุขภาพ พุดดิ้งไข่ขาวเสริมใยอาหารสำหรับผู้ป่วยติดเตียง แหล่งของโปรตีนคุณภาพดี  เนื่องจากมีกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกายครบทุกชนิด สะดวกสำหรับการนำไปใช้  น่ารับประทาน  ช่วยรักษาสมดุลของโปรตีนและป้องกันการสลายกล้ามเนื้อให้กับผู้ป่วยติดเตียงรวมทั้งมีการเสริมใยอาหารเพื่อป้องกันภาวะท้องผูกในผู้ป่วยติดเตียงด้วย

ดร.ปรียา  เดชอรัญ  หัวหน้าโครงการวิจัย เปิดเผยว่า จากการที่ได้พูดคุยกับพยาบาล ของคณะพยาบาลศาสตร์ ม.อ. พบปัญหาของผู้ป่วยที่นอนติดเตียงคือการขาดโปรตีน เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยจึงมีแนวคิดผลิตอาหารเสริมขึ้น  เป็นลักษณะของขนม นิ่ม เคี้ยวง่าย ดูดซึมได้ง่าย

ทั้งนี้ จากสถานการณ์สภาวะด้านสุขภาพของประชากรไทยพบว่า แนวโน้มการเจ็บป่วยและตายด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังเพิ่มขึ้น สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุขพบว่าอัตราป่วยโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้นจาก 25.3 ในปี 2548 เป็น 31.7 ต่อแสนประชากร ในปี 2555 ความชุกของผู้ป่วยที่ต้องนอนติดเตียง เนื่องจากโรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ์ อัมพาต เพิ่มจากร้อยละ 0.8 ในปี 2547 เป็น 1.6 ในปี 2553  (สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์, 2555)

ดร.ปรียา  เดชอรัญ 

ในทางเศรษฐศาสตร์พบว่าค่าใช้จ่ายในการดูแลผู้ป่วยในช่วงเวลาดังกล่าวจะมากกว่าช่วงใดๆของชีวิตคิดเป็นร้อยละ 8-11 ต่อปีของค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ การดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องอาศัยการดำเนินการโดยกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายต่าง ๆ รวมถึงการยกระดับและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยติดเตียง

จากการที่ผู้ป่วยต้องนอนอยู่บนเตียงเป็นระยะเวลานาน หากได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ ร่างกายจะกระตุ้นกระบวนการสลายกล้ามเนื้อให้เปลี่ยนเป็นกรดอะมิโนและเปลี่ยนเป็นกลูโคสที่ตับเพื่อเป็นแหล่งพลังงานให้ร่างกาย  ผู้ป่วยจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะทุพโภชนาการ และเกิดโรคแทรกซ้อนตามมา จากการค้นพบที่ผ่านมาพบว่าผู้ป่วยมีภาวะของโปรตีนอัลบูมินในเลือดต่ำซึ่งสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตที่สูงขึ้น  นอกจากนี้ยังพบว่าผู้ป่วยที่นอนติดเตียงยังมีการเคลื่อนไหวของลำไส้น้อย อาหารย่อยช้า ทำให้ไม่อยากรับประทานอาหาร ส่งผลให้มีปัญหาท้องผูกตามมาด้วย

ในคนปกติทั่วไปร่างกายต้องการโปรตีนประมาณวันละ 0.8-1 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม เช่น ผู้ที่มีน้ำหนัก  60 กิโลกรัม ต้องการโปรตีนประมาณ 48-60 กรัมต่อวัน แต่ในภาวะที่มีการเจ็บป่วยหรือมีแผลกดทับ ร่างกายจะมีอัตราเมตาบอลิซึมที่สูงขึ้น ร่างกายจะสลายโปรตีนออกมาเพื่อใช้เป็นแหล่งพลังงาน  การได้รับกรดอะมิโนและการเสริมโปรตีนในอาหาร จึงมีศักยภาพที่จะรักษาโปรตีนในกล้ามเนื้อ  และช่วยลดกระบวนการเหนี่ยวนำให้เกิดการสูญเสียกล้ามเนื้อได้

ไข่ขาว จัดเป็นแหล่งของโปรตีนคุณภาพดี  เนื่องจากมีกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อร่างกายครบทุกชนิด โดยมีโปรตีนเป็นองค์ประกอบประมาณร้อยละ 11 นอกจากนี้ยังพบว่าโปรตีนที่เป็นองค์ประกอบในไข่ขาวยังสามารถแสดงคุณสมบัติเชิงหน้าที่ที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายได้ เช่น มีฤทธิ์ต้านเชื้อจุลินทรีย์ กระตุ้นการเจริญของเซลล์ และกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ไข่ขาวจึงเป็นแหล่งของโปรตีนที่เหมาะสมสำหรับนำมาใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ที่มีความต้องการโปรตีนสูง เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ นอกจากนี้ยังเหมาะกับ ผู้ป่วยโรคไต ผู้ป่วยในระยะพักฟื้นและผู้ป่วยติดเตียง

ผศ.ดร.วัชรี สีห์ชำนาญธุรกิจ