ทั้งนี้ ได้ดำเนินโครงการ “การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนงานป้องกันและแก้ไขปัญหาการ ต้ังครรภ์ในวัยรุ่นภายใต้ความร่วมมือของกลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอาเภอ (พชอ.) และ ภาคีเครือข่ายสุขภาพ: กรณีจังหวัดชายแดนใต้” จำนวน 19 อำเภอ ระยะดำเนินงาน 20 เดือน ตั้งแต่วันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2564 และสิ้นสุดวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2566
พล.ร.ต. สมเกียรติ ผลประยูร เลขาธิการ ศอ.บต. กล่าวว่า สถานการณ์ด้านเด็กและสตรีในจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้น เป็นส่วนหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงทางสุขภาพ และความมั่นคงของมนุษย์ มีผลกระทบต่อดัชนีความเชื่อมั่นโดยรวมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ทั้งนี้ปัญหาการตั้งครรภ์วัยรุ่น เป็นส่วนหนึ่งที่ก่อตัวอยู่ภายใต้โครงสร้างทางสังคม จากปัญหาครัวเรือนยากจน ปัญหาการว่างงาน และการเข้าถึงการศึกษาที่จำเป็น ดังนั้น การกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาและพัฒนาเศรษฐกิจและระบบบริการทางสังคม จะนำไปสู่การแก้ปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของวัยรุ่นได้อย่างครบวงจร อย่างไรก็ตาม ความท้าทายในการแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นเพื่อให้ได้ผลที่มีประสิทธิภาพในจังหวัดชายแดนใต้นั้น ควรคำนึงถึงบริบทพื้นที่ ทุนทางสังคม ศาสนา วัฒนธรรมและมิติอื่น ๆ
รวมทั้ง สภาพความเป็นจริงในแบบแผนการใช้ชีวิตของวัยรุ่นในยุคปัจจุบัน ศอ.บต. ได้เล็งเห็นถึงสถานการณ์เหล่านี้มาโดยตลอด และได้มีการสร้างความร่วมมือจากภาคส่วนต่าง ๆ เช่น มหาวิทยาลัย กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และองค์กรภาคประชาสังคม ในการขับเคลื่อนเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในระดับพื้นที่ โดยเชื่อมประสานระหว่างรัฐกับประชาชน เช่น การส่งเสริมบทบาทสตรีแกนนำในระดับหมู่บ้าน เพื่อเป็นเครือข่ายในการดูแลเด็กและสตรีกลุ่มเปราะบาง และการเสริมพลังอำนาจในการตัดสินใจในกลไกที่มีในระดับพื้นที่ ได้แก่ สภาสันติสุขตำบล ศูนย์ช่วยเหลือสังคม ยุติธรรมชุมชน เพื่อเป็น

เครือข่ายร่วมสร้างการดูแลปกป้องคุ้มครองเด็กและสตรี เป็นต้น และ วันนี้ ศอ.บต. มีความยินดีที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์วัยรุ่นในจังหวัดชายแดนใต้ ภายใต้พระราชบัญญัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์วัยรุ่น พ.ศ. 2559 และกฎกระทรวงตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา รวมทั้งยุทธศาสตร์การดำเนินงานในระดับชาติ พ.ศ. 2560 -2569
ทางด้าน ผศ.ดร.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ รองอธิการบดีฝ่ายแผนและนโยบายสาธารณะ ม.อ. กล่าวว่า แม้พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ อัตราการคลอดของแม่วัยรุ่นอาจดูไม่สูง แต่การตั้งครรภ์ซ้ำสูง ผลการสำรวจล่าสุด ในปี 2565 พบว่า การตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ใน จ.ยะลาอยู่ที่ 18.28% ปัตตานี 19.85% และนราธิวาส 20.71% ขณะที่ค่าเฉลี่ยระดับเขตอยู่ที่ 16.18% และระดับประเทศอยู่ที่ 14.29% สถาบันนโยบายสาธารณะ จึงร่วมกับ สสส. และภาคีเครือข่าย ดำเนินโครงการ “การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนงานป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ภายใต้ความร่วมมือของกลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) และภาคีเครือข่ายสุขภาพ: กรณีจังหวัดชายแดนใต้” ในพื้นที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการ 19 อำเภอ ระยะเวลาดำเนินงาน 19 เดือน (15 ต.ค. 2564 - 14 พ.ค. 2566) ทำให้เกิดมาตรการชุมชนและนโยบายสาธารณะทั้งในเชิงป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์วัยรุ่นที่สอดคล้องกับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของจังหวัดชายแดนใต้ อาทิ พัฒนาระบบการศึกษาที่ส่งเสริมการเรียนรู้ด้านเพศวิถีศึกษาและทักษะชีวิตของวัยรุ่น พัฒนาระบบบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ที่มีคุณภาพและเป็นมิตรต่อวัยรุ่น
ขณะที่ ดร. ซอฟียะห์ นิมะ ผู้รับผิดชอบโครงการฯ อาจารย์สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กล่าวว่าสถานการณ์การตั้งครรภ์วัยรุ่นในประเทศไทย เริ่มมีแนวโน้มลดลงในทุกกลุ่มอายุ รวมทั้งการตั้งครรภ์ซ้ำ ในขณะเดียวกันในสามจังหวัดชายแดนใต้ พบว่า อัตราการตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีบริบูณณ์นั้น ยังคงมีค่าสูงกว่าค่าเฉลี่ยท้ังในระดับเขตและระดับประเทศ โดยผลการสำรวจล่าสุดพบว่า ในปี 2565 ร้อยละการตั้งครรภ์ซ้ำในหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ในจังหวัดยะลาอยู่ที่ร้อยละ 18.29 จังหวัดปัตตานีร้อยละ 19.85 และ จังหวัดนราธิวาส ร้อยละ 20.71 ในขณะที่ค่าเฉลี่ยระดับเขตสุขภาพที่ 12 ร้อยละ 16.18 และระดับประเทศ ร้อยละ 14.29


