​ก้าวสู่การทำธุรกรรมดิจิทัลด้วย National Digital ID (บทความการเงิน)

ก้าวสู่การทำธุรกรรมดิจิทัลด้วย National Digital ID

กระบวนการสำคัญซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของความปลอดภัยและความถูกต้องในการให้บริการลูกค้าในด้านการเงินก็คือการทำความรู้จักลูกค้า (Know Your Customer : KYC) นั่นคือ การที่หน่วยงานของภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการเงินสามารถพิสูจน์และยืนยันตัวตนได้ว่าเราคือผู้ใช้บริการตัวจริง ซึ่งวิธีการยืนยันตัวตนที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันคือต้องเดินทางไปทำธุรกรรมด้วยตนเองพร้อมกับแสดงหลักฐานยืนยันตัวตน (Identity) อาทิ บัตรประชาชน ใบขับขี่ ทะเบียนบ้าน และพาสปอร์ต

อย่างไรก็ดี วิธีการพิสูจน์และยืนยันตัวตนในรูปแบบปัจจุบันนั้น พบปัญหา ได้แก่ (1) มีความซ้ำซ้อน เนื่องจากการทำธุรกรรมประเภทใหม่ๆแต่ละครั้ง แม้ว่าจะเป็นหน่วยงานเดิมที่เราเคยใช้บริการและมีข้อมูลประวัติของเราอยู่แล้ว ก็ยังต้องกรอกข้อมูลส่วนตัวในใบสมัครทำธุรกรรมและยังต้องใช้เอกสารสำเนาข้อมูลส่วนตัวยื่นประกอบทุกครั้ง (2) มีความสิ้นเปลืองเวลา จากการที่เราต้องเดินทางไปทำธุรกรรมด้วยตนเองทุกครั้ง ซึ่งที่ตั้งของหน่วยงานบางแห่งอาจอยู่ไกลจากชุมชนหรือมีผู้ใช้บริการจำนวนมาก ทำให้เกิดความล่าช้าในการให้บริการ และ (3) มีความสิ้นเปลืองทรัพยากรกระดาษจำนวนมากทั้งจากฝั่งผู้ให้บริการและผู้ใช้บริการ รวมไปถึงสำเนาเอกสารข้อมูลส่วนตัวยังเป็นช่องทางให้เกิดอาชญากรรม เช่น ถูกขโมยข้อมูลเพื่อไปสวมรอยทำธุรกรรม หรือถูกสวมสิทธิ์ต่างๆ ซึ่งก็เกิดจากการที่แต่ละหน่วยงานต่างทำการยืนยันตัวตน ไม่มีระบบกลางเข้ามาตรวจสอบ จึงเกิดเป็นข้อผิดพลาดทำให้คนอื่นมาแอบอ้างเป็นตัวเราได้

เพื่อให้กระบวนการพิสูจน์และยืนยันตัวตน มีความรวดเร็ว ถูกต้อง ปลอดภัยและน่าเชื่อถือภายใต้มาตรฐานเดียวกัน ถือเป็นการยกระดับการทำธุรกรรมทางดิจิทัลให้มีประสิทธิภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างสรรค์บริการและธุรกิจใหม่ๆ ในอนาคตได้ อีกทั้งเพื่อให้สอดรับกับพฤติกรรมของผู้ใช้บริการและรูปแบบการดำเนินธุรกิจที่เปลี่ยนไป จึงได้เกิดโครงการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือเรียกว่า โครงการ National Digital ID (NDID) ผ่านการจัดตั้งนิติบุคคล คือ บริษัท เนชั่นแนลดิจิทัลไอดี จำกัด โดยเป็นการร่วมกลุ่มบริษัทผู้ถือหุ้นมากกว่า 60 บริษัท ซึ่งเป็นสมาชิกผู้แทนจาก สมาคมธนาคารไทย สมาคมหลักทรัพย์ไทย สมาคมประกันชีวิตไทย สมาคมประกันวินาศภัยไทย สมาคมการค้าผู้ให้บริการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ไทย สมาคมบริษัทจัดการลงทุน สมาคมสถาบันการเงินของรัฐ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (ก.ล.ต.) และบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด (เครดิตบูโร)

บริษัท NDID จะทำหน้าที่เป็นระบบ platform กลางให้ภาครัฐ เช่น กรมการปกครอง กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ภาคเอกชน และสถาบันการเงิน สามารถเชื่อมต่อข้อมูลกันได้เพื่อการพิสูจน์และยืนยันตัวตน แต่จะต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้บริการ (เจ้าของข้อมูล) ก่อน ทั้งนี้ระบบ NDID ทำหน้าที่เปรียบเสมือนเป็นถนนที่ให้บริการเชื่อมข้อมูลเท่านั้น ไม่ได้เป็นผู้จัดเก็บข้อมูลเอง

อ่านมาจนถึงตรงนี้ คุณผู้อ่านอาจสงสัยว่า แล้ว Digital ID คืออะไรได้บ้าง จึงขอทำความเข้าใจว่า Digital ID จะมาจาก 3 ปัจจัย โดยสามารถใช้เพียงปัจจัยเดียว ในการพิสูจน์และยืนยันตัวตนก็ได้ ดังนี้

(1) สิ่งที่ผู้ใช้บริการรู้ (Something you know) นั่นก็คือ ข้อมูลที่ผู้ใช้บริการเท่านั้นที่ทราบ เช่น รหัสผ่าน (Password) และเลขรหัสส่วนตัว (PIN)