คอลัมน์แนะนำ

ทำความรู้จัก “ยุงลาย” ต้นเหตุโรคร้าย ที่คุณอาจไม่เคยรู้

เมื่อ: 09:16 น. 13 ก.พ. 59   2722 ครั้ง

หลังจากที่กระทรวงสาธารณสุข ได้ออกมากำชับให้หน่วยงานในสังกัดทั่วประเทศ รณรงค์ให้ประชาชน ร่วมมือกันควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายอย่างเข้มข้น เพื่อป้องกัน 3 โรคที่มียุงลายเป็นพาหะ ได้แก่ โรคไข้เลือดออก โรคติดเชื้อไวรัสซิกา และโรคไข้ปวดข้อยุงลาย สะท้อนให้เห็นแล้วว่า เจ้ายุงลาย แมลงตัวเล็กๆ ที่บินวนเวียนอยู่รอบๆ ตัวเรานั้น นำมาซึ่งโรคภัยไข้เจ็บ ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในวงกว้าง โอกาสนี้ ดร.นายแพทย์สุวิช  ธรรมปาโล ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 จังหวัดสงขลา ได้นำข้อเท็จจริงเกี่ยวกับยุงลายในมุมที่ใครหลายคนอาจไม่เคยทราบหรือคาดไม่ถึง มาเล่าสู่กันฟัง เพื่อจะได้รู้เท่าทันและจัดการเจ้าวายร้ายตัวน้อยนี้ได้อย่างอยู่หมัด

dengee_psd.jpg

เริ่มกันที่สถานที่เพาะพันธ์ยุงลาย  ยุงลายจะวางไข่ในภาชนะที่มีขอบ มีผนัง เนื่องจากแม่ยุงลายเวลาวางไข่ต้องมีผนังไว้เดินไต่ และวางไข่เหนือผิวน้ำประมาณ 1 เซนติเมตร ยุงลายจึงไข่เหนือน้ำ ไม่ได้ไข่ในน้ำเหมือนยุงชนิดอื่น ห้วยหนองที่มีน้ำขังตามธรรมชาติจึงไม่ใช่แหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ยุงลายจะวางไข่ในน้ำใส น้ำนิ่ง หากมีถังน้ำที่ไม่มีฝาปิด  ให้ใช้วิธีเปิดน้ำให้หยดติ๋งๆ ตลอดเวลา น้ำจะกระเพื่อม ทำให้ยุงลายไม่มาวางไข่ ส่วนลูกน้ำที่พบในน้ำเน่า ในคู ที่เรามักตักมาเลี้ยงปลากัดนั้น ส่วนใหญ่เป็นลูกน้ำยุงรำคาญ ไม่ใช่ลูกน้ำยุงลาย  แต่หากผู้เลี้ยงปลาไม่สบายใจ แนะนำให้เลี้ยงในภาชนะปากแคบแล้วเอาผ้ามุ้งปิดไว้ ถ้าเห็นมียุงมาเกาะที่ผ้ามุ้ง ให้พลิกขวดแค่นี้ยุงก็ตายแล้ว

ยุงลายชอบวางไข่ในภาชนะที่มีสีมืดเข้มหรือที่มีรูพรุน  ผิวขรุขระ จึงควรเลือกภาชนะเก็บน้ำที่มีสีอ่อนๆ ในห้องน้ำควรใช้ถังพลาสติกเก็บน้ำแทนที่เก็บน้ำแบบซีเมนต์ หากระดับน้ำในภาชนะเหลือน้อย ส่วนใหญ่ไม่ถึงศอกและมีเงามืด ยุงลายจะชอบ สังเกตได้ว่าหากน้ำลึกเกิน 1 เมตรจะมียุงวางไข่น้อยมาก ยิ่งถ้าใส่น้ำให้เต็มปริ่มขอบก็จะไม่มียุงมาวางไข่เลย แม่ยุงลายเวลาไข่สุกจะหนักท้อง จึงชอบวางไข่ในที่ต่ำๆ มืดๆ หลักการควบคุมลูกน้ำยุงลายคือจะทำอย่างไรให้มีน้ำขังน้อยที่สุด  เช่น หากน้ำที่บ้านไหลสม่ำเสมอ ก็ไม่ต้องเก็บน้ำ  เก็บสิ่งของเหลือใช้ที่อยู่บริเวณบ้าน ก็จะไม่มีที่ให้น้ำขัง ลดภาชนะที่ไม่จำเป็นภายในบ้าน เช่น แจกันหรือที่ใส่น้ำเลี้ยงพลูด่าง จานรองกระถางต้นไม้ที่วางอยู่นอกบ้าน ยางรถยนต์ที่ไม่ใช้แล้ว เป็นต้น

ว่าด้วยเรื่องลักษณะการหากินของยุงลาย  ยุงลายบินหากินไม่ไกล  ในเวลา 24 ชั่วโมง จะบินไปไม่เกิน 100 เมตร เนื่องจากยุงลายเป็นยุงที่อาศัยอยู่ในบ้าน มีเหยื่อให้ดูดเลือดอยู่แล้ว และยังมีที่ให้วางไข่ ที่ให้เกาะพักอีกด้วย จึงไม่จำเป็นจะต้องบินไปหากินไกลๆ ยุงลายชอบเกาะพักในที่มืด อับชื้น และมักจะกลัวแดดกลัวลม  จะไม่บินไปวางไข่หรือกัดคนกลางแจ้งเด็ดขาด ภาชนะที่วางกลางแดด กลางแจ้งจะไม่เป็นที่วางไข่ของยุงลาย การจัดบ้านให้สว่าง โล่ง โปร่ง ลมพัดดี ก็จะทำให้ยุงลายไม่มากัดคนในบ้าน
ปิดท้ายด้วยวงจรชีวิตของยุงลายที่ฟังแล้วจะต้องทึ่ง ไข่ยุงลายที่แห้งอยู่นานเป็นปี เมื่อนำมาแช่น้ำเพียงไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงก็จะฟักตัวเป็นลูกน้ำทันที จากลูกน้ำกลายเป็นตัวโม่ง จากตัวโม่งกลายเป็นยุง ใช้เวลาประมาณ 7 วัน จึงต้องกำจัดลูกน้ำยุงลายทุก 7 วัน ก่อนที่ลูกน้ำจะกลายเป็นยุง ยุงลายตัวผู้มีอายุประมาณ 7 วัน เกิดมาเพื่อผสมพันธุ์เท่านั้น ส่วนตัวเมียมีอายุประมาณ 45 วัน วางไข่ทุก 3-4 วัน ซึ่งก่อนวางไข่จะต้องดูดเลือดก่อน ยุงลายวางไข่ครั้งละประมาณ 80 -100 ฟอง ดังนั้นตลอดอายุขัยของยุงลายตัวเมียจะวางไข่ได้ประมาณ 1,000 กว่าฟอง การกำจัดยุงลายตอนเป็นลูกน้ำ จึงดีที่สุดและง่ายที่สุด คุ้มค่ากว่าการใช้สารเคมีพ่นตัวยุง ที่ทำได้ยากกว่ามาก เพราะเมื่อยุงได้กลิ่นก็จะบินหนี ไม่อยู่ให้ถูกฆ่า ถูกกำจัด

แม้ยุงลายจะดูเก่งกว่ายุงชนิดอื่นๆ แต่เชื่อว่าไม่มีทางที่จะชนะมนุษย์อย่างเราๆ ไปได้  ถึงเวลาแล้วที่เราจะร่วมมือกวาดล้างยุงลายกันอย่างจริงจัง สำคัญที่สุดคือการเริ่มกำจัดตั้งแต่ยังเป็นลูกน้ำ ยึดหลัก ไม่มีน้ำ ไม่มีลูกน้ำ ไม่มีลูกน้ำ ไม่มียุง ไม่มียุง ไม่มีโรค มาร่วมกันประกาศสงครามกับเจ้ายุงลาย ก่อนที่แมลงตัวร้ายชนิดนี้จะมาทำร้ายคุณและคนที่คุณรัก

รายงานพิเศษโดย  พรรณภัทร ประทุมศรี
นักวิชาการเผยแพร่ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 จังหวัดสงขลา

1.jpg

 
เมื่อ: 09:16 น. 13 ก.พ. 59   2722 ครั้ง

คุณอาจสนใจข่าวนี้ :

หัดคร่าชีวิตเด็กเล็กทุพโภชนาการ สคร.12 ย้ำโรคหัดป้องกันได้ด้วยวัคซีน
สคร.12 เตือน หน้าฝน ระวัง โรคไข้ปวดข้อยุงลาย เน้น มาตรการ 3 เก็บ
29 ก.ย. วันหัวใจโลก สคร.12 ห่วง แนวโน้มโรคหัวใจเพิ่มสูงขึ้น แนะ แนวทางปฏิบัติตัวเพื่อสุขภาพหัวใจที่แข็งแรง
ควันอินโดเริ่มส่งผลกระทบต่อสุขภาพ แนะปชช.ปฏิบัติตัวลดความเสี่ยงจากหมอกควัน
ข่าวล่าสุด
สงขลา ประชุมคณะทำงานด้านวิเคราะห์ประเมินสถานการณ์เฝ้าระวังฝนหนัก 14-15 พ.ย.
เมื่อ: 16:08ข่าวสารบ้านเรา
ม.อ.ตรัง ร่วมกับ อบต.ควนปริง และชาวบ้านในพื้นที่ รณรงค์ลดใช้ภาชนะโฟม-พลาสติก
เมื่อ: 15:51รอบรั้วการศึกษา
​14 พฤศจิกายน วันเบาหวานโลก สคร.12 สงขลา แนะ แค่เปลี่ยน ชีวิตก็เลี่ยงเบาหวาน
เมื่อ: 15:49คอลัมน์แนะนำ
​“โรงแรมเซ็นทารา” ร่วมสืบสานประเพณี เทศกาลวันลอยกระทง 11 – 11 – 2562
เมื่อ: 15:22ประชาสัมพันธ์

  1. ​มีประกันชั้น1 รถชนแล้วเป็นฝ่ายถูก อย่าลืมเรียกค่าขาดประโยชน์ระหว่างซ่อมรถ
    1724 ครั้ง
  2. ​ล๊อตแรกได้เฮ กยท.ใต้ล่าง จ่ายเงินประกันรายได้งวดแรกแก่ชาวสวนยางสงขลา 883 ราย
    1582 ครั้ง
  3. ​เปิดฉากแข่งขันเรือยาวประเพณี ศึกชิงจ้าวสายน้ำคลองบางกล่ำ
    1579 ครั้ง
  4. เศรษฐกิจภาคใต้ขยายตัวชะลอลง คนว่างงานมากขึ้น ทุเรียน พระเอกช่วยภาคการเกษตรไตรมาส3
    1517 ครั้ง
  5. ​พรีเซล 2-3 พ.ย.ลดเฉียดแสนกับโครงการปาล์สปริงส์ บลิส ติดเทศบาลเมืองคลองแห
    1497 ครั้ง
  6. ​ดัชนีความเชื่อมั่นของประชาชนในภาคใต้ ด้านเศรษฐกิจและสังคม เดือนตุลาคม 2562
    1369 ครั้ง
  7. เชิญพวงมาลาหลวงและพวงมาลาพระราชทาน ไปวางหน้าหีบศพ สิบตรี พงษ์มิตร แก้วบัว
    1360 ครั้ง
  8. ​เงือกสมิหลา สงขลาเอฟซี กับการมาสู่เส้นทางลีกอาชีพภาคใหม่ของทีมประจำจังหวัด
    1312 ครั้ง
  9. อบจ.สงขลา สนับสนุนทม.ควนลัง ร่วมจัดงบ 27 ล.สร้างลู่ยางสังเคราะห์สนามกีฬาเนินขุมทอง
    1302 ครั้ง
  10. ​ผลการศึกษาข้อมูลจากประเทศเพื่อนบ้านเผย เมื่อไหร่ที่คุณจะซื้อ iPhone 11 ได้ในราคาน่าคบหาที่สุด
    1280 ครั้ง
  1. สงขลา ประชุมคณะทำงานด้านวิเคราะห์ประเมินสถานการณ์เฝ้าระวังฝนหนัก 14-15 พ.ย.
    0 ครั้ง
  2. ม.อ.ตรัง ร่วมกับ อบต.ควนปริง และชาวบ้านในพื้นที่ รณรงค์ลดใช้ภาชนะโฟม-พลาสติก
    0 ครั้ง
  3. ​14 พฤศจิกายน วันเบาหวานโลก สคร.12 สงขลา แนะ แค่เปลี่ยน ชีวิตก็เลี่ยงเบาหวาน
    0 ครั้ง
  4. ​“โรงแรมเซ็นทารา” ร่วมสืบสานประเพณี เทศกาลวันลอยกระทง 11 – 11 – 2562
    0 ครั้ง
  5. ​“โรงแรมเซ็นทารา” มอบอุปกรณ์ก่อสร้าง ศูนย์ฝึกกองร้อย. อส.อำเภอหาดใหญ่ ที่ 4
    0 ครั้ง
  6. ผู้ว่าฯ สงขลา เปิด "โครงการฝึกอบรมบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อเตรียมความพร้อม รองรับการจัดเก็บภาษีที่ดิน และสิ่งปลูกสร้าง จังหวัดสงขลา"
    0 ครั้ง
  7. รองปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ลงพื้นที่จังหวัดสงขลา เปิดโครงการเตรียมความพร้อมให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รองรับการถ่ายโอนภารกิจตามแผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นฯ
    0 ครั้ง
  8. ​น้องอร นางนพมาศ ม.หาดใหญ่ เชิญชวนทุกคนร่วมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
    0 ครั้ง
  9. รองผู้ว่าฯ ประชุมหารือแก้ไขปัญหาผลกระทบเร่งด่วนให้กับชาวบ้านในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษสะเดา
    0 ครั้ง
  10. ​ มท.2 ประธานอุปถัมภ์องค์กฐินสามัคคีวัดเกาะถ้ำ ร่วมทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาในจังหวัดสงขลา
    0 ครั้ง