บัญชีเงินฝากพื้นฐาน (Basic Banking Account)
บัญชีเงินฝากถือเป็นผลิตภัณฑ์ทางการเงินขั้นพื้นฐาน เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งเสริมให้ประชาชนรู้จักการบริหารและสร้างวินัยทางการเงินเบื้องต้น ส่งเสริมการออมให้มีแหล่งเงินที่แน่นอนเพื่อเพิ่มความมั่นคงในชีวิตและรองรับเหตุการณ์ฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้น ตลอดจนต่อยอดไปสู่การใช้บริการทางการเงินด้านอื่นๆ อาทิ การใช้บริการสินเชื่อ หรือการลงทุนในผลิตภัณฑ์ทางการเงินต่างๆ นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตในระยะยาว
อย่างไรก็ดี ปัจจุบันการเปิดบัญชีเงินฝากกำหนดเงื่อนไข 2 ด้านที่สำคัญ คือ (1) ต้องมีจำนวนเงินฝากขั้นต่ำ โดยสถาบันการเงินส่วนมากกำหนดขั้นต่ำที่จำนวน 500 บาท และ (2) ต้องมีค่าใช้จ่ายด้านค่าธรรมเนียม ประกอบด้วย ค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีสำหรับการทำบัตรเอทีเอ็มหรือบัตรเดบิต รวมถึงค่าธรรมเนียมในการรักษาบัญชีหากกรณีมีจำนวนเงินคงเหลือในบัญชีต่ำกว่าเกณฑ์ที่สถาบันการเงินนั้นกำหนด รวมถึงต้องไม่มีการเคลื่อนไหวบัญชีอย่างน้อย 12 เดือน โดยเกณฑ์ของสถาบันการเงินส่วนใหญ่คือคิดค่าธรรมเนียมอัตรา 50 บาทต่อเดือนสำหรับบัญชีที่มียอดเงินคงเหลือต่ำกว่า 2,000 บาท และไม่มีการเคลื่อนไหวอย่างน้อย 12 เดือนขึ้นไป ทั้งนี้สามารถเรียกดูค่าธรรมเนียมต่างๆของแต่ละสถาบันการเงินได้ที่ www.1213.or.th หัวข้อ “เกี่ยวกับ ศคง.” เปรียบเทียบผลิตภัณฑ์บริการและคุณภาพ ดังนั้นจึงทำให้ที่ผ่านมา ประชาชนบางส่วนไม่สามารถเข้าถึงบริการทางการเงินขั้นพื้นฐาน หรือเข้าถึงได้แต่เลือกที่จะไม่ใช้บริการเงินฝาก
เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงและหันมาใช้บริการทางการเงินมากขึ้น จึงได้เกิดความร่วมมือระหว่างธนาคารพาณิชย์สมาชิกสมาคมธนาคารไทย 14 แห่ง ร่วมกับธนาคารออมสินและธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ในการให้บริการบัญชีเงินฝากเพื่อการเข้าถึงบริการทางการเงินขั้นพื้นฐาน หรือเรียกง่ายๆ ว่า “บัญชีเงินฝากพื้นฐาน”

บัญชีเงินฝากพื้นฐาน คือบัญชีที่มีรูปแบบการใช้บริการเหมือนกับบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ทั่วไป คือสามารถใช้เพื่อการฝาก การถอน การโอนเงิน หรือการบริการอื่นๆ รวมถึงสามารถทำบัตรเอทีเอ็มหรือบัตรเดบิตได้ โดยจะมีประโยชน์แตกต่างจากบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ทั่วไปคือ
(1) ไม่กำหนดจำนวนเงินขั้นต่ำในการเปิดบัญชี นั่นหมายถึง ผู้ฝากไม่มีเงินก็สามารถเปิดบัญชีได้
(2) ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีในการทำบัตรเดบิต
(3) ไม่มีค่าธรรมเนียมการรักษาบัญชีเงินฝาก แม้ว่าไม่มีการเคลื่อนไหวบัญชี
ดังนั้นบัญชีเงินฝากพื้นฐานจะทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการทางการเงินสะดวกมากขึ้นด้วยต้นทุนที่ต่ำลง ซึ่งจะส่งเสริมให้ประชาชนหันมาใช้บริการทางการเงินมากขึ้น รวมถึงยังเป็นช่องทางสำคัญในการรับเงินสวัสดิการต่างๆ จากภาครัฐ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย