​สูตรบริหารเงิน เคล็ดไม่ลับ ที่อยากบอกต่อ (บทความการเงิน)

สูตรบริหารเงิน เคล็ดไม่ลับ ที่อยากบอกต่อ โดย หทัยชนก อนันต์ทวีวัฒน์ ธันวาคม 2562

“ที่สุดของความน่าเสียดาย คือ ตายไปแต่ใช้เงินไม่หมด แต่ที่สุดของความน่าสลด คือ ใช้เงินหมดแต่เรายังไม่ตาย” เป็นคำพูดที่ชวนกระตุกความคิดได้ดีทีเดียวเพื่อให้เราตั้งอยู่ในความไม่ประมาท การวางแผนการเงินก็เช่นกันถ้าเราเริ่มต้นได้เร็ว เริ่มคิด เริ่มทำ จะทำให้เราไม่ต้องเหนื่อยขยันหาเงินตอนแก่ ผู้เขียนเคยไปสอนให้น้องๆ รู้จักจัดสรรเงินไว้เพื่ออนาคต หนึ่งในนั้นที่ต้องกล่าวถึง คือ การวางแผนเพื่อเกษียณ พอน้องๆ ได้ยินคำว่าเกษียณก็พลันทำให้รู้สึกว่าอีกตั้งนาน จะรีบทำไม เพราะมองว่าเป็นเรื่องไกลตัว ค่อยเริ่มก็คงไม่สาย แต่จะดีกว่าไหม ถ้าเราได้ทดลองทำแผนการเงินเพื่อเกษียณตั้งแต่การเริ่มต้นทำงานในปีแรกๆ เลย เพราะแผนการเกษียณอย่างมีความสุขจะประสบความสำเร็จได้นั้น ต้องเริ่มต้นจากการวางแผนที่ดี ดังนั้น หากเริ่มต้นได้เร็วมากเท่าไร โอกาสที่จะประสบความสำเร็จก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม คนไทยจำนวนไม่น้อยต้องเจอปัญหาการดำรงชีวิตในวัยเกษียณ ซึ่งมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ได้แก่

(1) คนไทยมีทักษะการเงินค่อนข้างต่ำ ขาดการวางแผน ไม่เข้าใจแม้ผลิตภัณฑ์การเงินอย่างง่าย และไม่สามารถประเมินความเสี่ยงทางการเงินได้ดีพอ ในขณะที่ประเทศพัฒนาแล้วมีการส่งเสริมความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) ให้เป็นทักษะที่ต้องเรียนรู้ตลอดชีวิต

(2) คนไทยเป็นหนี้มาก เป็นหนี้เร็ว เป็นหนี้นาน เพราะนิสัยการใช้จ่ายเกินตัวโดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ เช่น การมีบัตรเครดิตใบแรก ก็สามารถผ่อน 0% รวมถึงค่านิยมที่เน้นการบริโภคโดยไม่คิดอนาคตการเงินในระยะยาว

(3) รู้ช้าจึงเตรียมตัวไม่ทัน เพราะการเกษียณเป็นเรื่องที่หลายคนมักจะมองข้าม ทำให้เริ่มต้นวางแผนหรือเตรียมความพร้อมสำหรับชีวิตเกษียณช้าเกินไปและเมื่อมีอายุเฉลี่ยยืนยาวขึ้น ทำให้ท้ายสุดก็เตรียมเงินไว้ไม่เพียงพอสำหรับใช้จ่าย

(4) ขาดการลงทุนที่เหมาะสม บางคนคิดว่าการลงทุนเป็นเรื่องเสี่ยง แต่ในความเป็นจริงความเสี่ยงในการลงทุนเป็นเรื่องที่บริหารจัดการได้ ถ้าเรารู้จักศึกษาหาข้อมูลอย่างเพียงพอจะทำให้เราลงทุนบนพื้นฐานความเสี่ยงที่เรายอมรับได้ และการลงทุนที่มีระยะยาวนานเพียงพอก็ทำให้เราก้าวข้ามความเสี่ยงที่เกิดจากความผันผวนในระยะสั้นได้ พูดง่ายๆ ก็คือ เริ่มเร็วไม่พอต้องอดทนรอด้วย

เมื่อเห็นประเด็นที่เป็นสาเหตุของปัญหาการใช้ชีวิตวัยเกษียณแล้ว เรื่องการวางแผนการเงินจึงเป็นสิ่งสำคัญ ดังนั้นการวางแผนและบริหารเงินออมเพื่อการเกษียณอายุให้พอเพียงกับการดำเนินชีวิตต่อไปได้อย่างมีความสุข จึงควรเริ่มต้นด้วย 5 ขั้นตอนง่ายๆ ดังนี้

1. เราอยากเกษียณอายุเมื่อไหร่ คำถามนี้ต้องมีไว้ในใจ เช่น 60 ปี หรือ 55 ปี บางคนอาจต้องการ Early retire ที่อายุ 45 ปี การกำหนดอายุที่ต้องการเกษียณจะทำให้เรารู้ว่ามีเวลาเตรียมตัวอีกนานแค่ไหน

2. คาดว่าจะใช้ชีวิตหลังเกษียณไปแล้วกี่ปี คนไม่น้อยคิดว่าการคิดแบบนี้เหมือนเป็นการแช่งตัวเอง ยังหนุ่มยังสาวจะรีบคิดเผื่อเรื่องเกษียณไปทำไม การคิดถึงความไม่แน่นอนในชีวิตเป็นการคิดลบมองโลกในแง่ร้ายและทำให้จิตตก อย่างไรก็ตาม เราควรต้องรู้ว่าจะต้องใช้เงินหลังเกษียณไปอีกกี่ปี โดยประเมินจากคนในครอบครัวส่วนใหญ่มีชีวิตถึงอายุประมาณเท่าไร

3. ประมาณการค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ โดยดูว่าเรามีรูปแบบการใช้ชีวิตแบบใด คาดว่ามีค่าใช้จ่าย จำเป็นจริงๆ เดือนละกี่บาท แต่ต้องไม่ลืมนึกถึงเงินเฟ้อด้วย จากนั้นลองคำนวณตามช่วงอายุโดยใช้สูตรนี้